Dieta bezmleczna i dieta bezlaktozowa - co je różni?

SPIS TREŚCI

Produkty mleczne budzą w nas różne emocje. Od miłośników nabiału w każdej postaci, poprzez ograniczających się do żółtego sera na pizzy czy zapiekance, a kończąc na tych, którzy od samego zapachu mleka dostają nudności. Jednak czy tego chcemy, czy nie, czasem trzeba wykluczyć nabiał z jadłospisu - całkowicie lub częściowo.

Spora część moich pacjentów zgłasza dolegliwości po spożyciu mleka i niektórych jego przetworów. Jednak zazwyczaj takie produkty jak sery żółte, jogurty, kefiry i masło są dobrze tolerowane. Nic dziwnego - nietolerancja laktozy jest znacznie bardziej powszechna niż alergia na białka mleka krowiego. Szacuje się, że na tę pierwszą cierpi ponad 1/3 Polaków, a druga dotyczy przede wszystkim dzieci - do 7,5% z nich (i zwykle z niej wyrastają). [1,2,3] 

Zdarza się, że ograniczenia dietetyczne nie są wynikają ze wskazań zdrowotnych, a z podążania za trendami żywieniowymi, które niekoniecznie muszą być słuszne. W ostatnim czasie rośnie zainteresowanie tematem wykluczenia nabiału i laktozy z diety. Świadczyć o tym może intensywny proces wdrażania produktów bezlaktozowych na polski rynek, który nastąpił w latach 2014-2015. Wcześniej zainteresowanie tego typu produktami było niewielkie. [4]

Niezależnie od tego, dlaczego decydujemy się na dietę eliminacyjną, warto zapoznać się z nią bliżej. Czym jest dieta bezmleczna, a czym bezlaktozowa? Kiedy je stosować? Z jakimi wiążą się niedoborami? Na co zwrócić uwagę podczas komponowania jadłospisu? Zapraszam do lektury artykułu.

Mmm ja to lubię tylko mleko o smaku bananowym. Osobiście uważam, że to najlepszy napojowy wynalazek człowieków w całej kosmodżungli!
Małpa mówiPoproszę papu!

Kiedy wykluczyć laktozę lub nabiał z diety?

Wskazaniem zdrowotnym do stosowania diety bezmlecznej jest alergia na białka mleka krowiego, a do diety bezlaktozowej - nietolerancja laktozy. Stanowią one najczęściej występujące nieprawidłowe reakcje na pokarmy. [5,6,7] Choć zupełnie różnią się w kwestii zachodzących mechanizmów, to dolegliwości jakie powodują mogą być do siebie bardzo zbliżone. [8] 

Według niektórych danych nawet co piąta osoba zmienia swoją dietę z powodu nadwrażliwości pokarmowej. Co ciekawe, najczęstsze występowanie nieprawidłowych reakcji na pokarmy dostrzega się w krajach wysoko rozwiniętych. Odpowiadać za to mogą zanieczyszczenie środowiska, większe spożycie żywności wysokoprzetworzonej, stres czy szybkie tempo życia. [9,10,11]

Alergia na białka mleka krowiego jest najczęściej występującą alergią pokarmową wśród dzieci, a nietolerancja laktozy to jedna z najbardziej powszechnych nietolerancji pokarmowych w ogóle. O ile ta pierwsza dotyczy zwykle dzieci (które z czasem zwykle z niej wyrastają), o tyle druga - zazwyczaj dorosłych. Wskazania żywieniowe są różne dla obu tych schorzeń. [5,6,7]

Często przyczyną wykluczania nabiału z jadłospisu są inne powody niż wskazania zdrowotne: przekonania etyczne, podążanie za trendami lub po prostu - kwestie smakowe. Choć nie jest to potwierdzone silnymi dowodami naukowymi, czasem dieta bezmleczna jest stosowana w chorobie Hashimoto, a także wspomagająco w leczeniu trądziku. Więcej informacji na temat zaleceń żywieniowych w przebiegu tych dwóch schorzeń przeczytasz w artykułach: Choroba Hashimoto - fakty i mity dietetyczne oraz Dieta podczas leczenia trądziku - najważniejsze informacje.

Ja już rozumiem czym różni się alergia na białka mleka krowiego od nietolerancji laktozy. Jeśli Ty wciąż masz z tym problem zajrzyj do innych artykułów na moim blogu wskazanych tutaj przez Olę i skorzystaj z najlepszych małpich wskazówek dietetycznych.
Małpa mówiChcę jeść!

Czym się różni alergia od nietolerancji?

Wśród niepożądanych reakcji na pokarmy możemy wyróżnić toksyczne i nietoksyczne. Ta pierwsza wystąpi u każdego po spożyciu szkodliwego składnika (np. Salmonelli w tiramisu). Druga związana jest z nadwrażliwością pokarmową i wystąpi tylko u osoby z predyspozycjami - brakiem konkretnego enzymu, nieszczelną barierą jelitową lub nieprawidłowo reagującym układem odpornościowym.

Nadwrażliwość pokarmowa to ogólnie rzecz ujmując - wszelkie nieprawidłowe reakcje organizmu na pokarmy, które są tolerowane przez zdrowe osoby. W tych reakcjach może brać udział układ odpornościowy lub nie. W pierwszym przypadku będziemy mówić o alergii, a w drugim - o nietolerancji.  [8] 

Niepożądane reakcje na pokarmy

Alergia a nietolerancja pokarmowa

Alergia pokarmowa wynika z reakcji układu odpornościowego na białka (alergeny) obecne w pokarmie. Jej objawy mogą dotyczyć wielu narządów i układów: 

  • oddechowego (katar, infekcje dróg oddechowych), 
  • skóry (zmiany atopowe, pokrzywka), 
  • przewodu pokarmowego (biegunka, wymioty, bóle brzucha), 
  • układu nerwowego (migrena, zaburzenia snu). [5,6]

Alergie pokarmowe najczęściej występują u małych dzieci, ponieważ niedojrzała jeszcze błona śluzowa jelit jest bardziej przepuszczalna. Przenikające przez nią wielkocząsteczkowe białka mogą powodować reakcję układu odpornościowego. Z czasem organizm może nabyć tolerancję na dany składnik. [5] Wśród dzieci najczęściej alergizującym produktem jest mleko krowie, a u dorosłych orzechy i owoce morza. [8,9,12]

Natomiast nietolerancja pokarmowa związana jest z zaburzeniem trawienia lub wchłaniania składnika pokarmowego. Jedną z jej przyczyn jest niedobór enzymów trawiących dany związek. Innym powodem może być uszkodzenie kosmków jelitowych odpowiadających za wchłanianie składników. [5,6,8] Nietolerancje pokarmowe są częściej spotykane, niż alergie pokarmowe. [8] Do najbardziej powszechnych należą nietolerancja laktozy, fruktozy, czy glutenu (czyli celiakia - o diecie stosowanej w jej przypadku przeczytasz w artykule dieta bezglutenowa). [9,11]

Objawy alergii i nietolerancji z przewodu pokarmowego mogą być podobne. Odróżnienie jednej od drugiej na podstawie samych dolegliwości jest bardzo trudne. Dobrym przykładem na to będą właśnie objawy występujące po spożyciu mleka i jego przetworów. Nie jestesmy w stanie obiektywnie stwierdzić, czy to laktoza, czy białko z mleka spowodowało u nas bóle brzucha, wzdęcia i biegunkę. [8,9,11]

Dobrze, że ja nie mam ani alergii ani nietolerancji pokarmowej na banany!
Małpa mówiGotuj mi małpo!

Diagnostyka alergii i nietolerancji pokarmowych

Punktem wyjścia do diagnostyki zarówno alergii jak i nietolerancji pokarmowej jest przede wszystkim dobrze zebrany wywiad lekarski. Bardzo pomocne w identyfikacji może być prowadzenie dzienniczka żywieniowego, w którym notujemy wszystkie spożywane pokarmy i dolegliwości. [11] 

W kierunku alergii wykonywane są ponadto:

  • Punktowe testy skórne - badają obecność przeciwciał IgE w skórze.
  • Badanie obecności przeciwciał IgE w surowicy krwi.
  • Testy eliminacji i prowokacji - na początku eliminujemy podejrzany pokarm, a po ustąpieniu objawów stosujemy prowokację. [2,11,13] 

O ile w diagnostyce alergii pokarmowej możemy badać wrażliwość na kilka składników jednocześnie (w testach skórnych lub badaniach przeciwciał z krwi), o tyle diagnostyka nietolerancji jest bardziej mozolna. Na przykład przy podejrzeniu nietolerancji glutenu wykonujemy inne badania niż w przy nietolerancji laktozy (przeczytasz o nich w artykule Dieta bezglutenowa). Do diagnostyki tej drugiej służą przede wszystkim:

  • Wodorowy test oddechowy - wykorzystuje fakt, że w przypadku nietolerancji laktozy dochodzi do jej fermentacji przez bakterie z wydzieleniem licznych gazów, między innymi wodoru. Test polega na oznaczeniu jego poziomu w wydychanym powietrzu. Pierwszy pomiar wykonywany jest na czczo. Następnie pacjent dostaje roztwór laktozy do wypicia, a potem przez kilka godzin w określonych odstępach czasu wykonywane są kolejne pomiary. Wzrost poziomu wodoru świadczy o tym, że laktoza nie jest trawiona przez enzymy, tylko fermentowana przez bakterie. [1]
  • Krzywa glukozowa po obciążeniu laktozą - badanie polega na oznaczaniu poziomu glukozy z krwi na czczo, a następnie po w pierwszej i drugiej godzinie od wypicia roztworu laktozy. U osób z nietolerancją wzrost poziomu glukozy nie przekroczy 20 mg/dl.  [5]
  • Badanie kwasowości stolca - u osób nietolerujących laktozy pH będzie wynosiło mniej niż 5,5. [1,5,8]

Leczenie zarówno alergii pokarmowej jak i nietolerancji jest takie samo - wykluczenie produktu odpowiedzialnego za występowanie dolegliwości. Czasem musimy pożegnać się z danym składnikiem na całe życie (np. w przypadku celiakii), a niekiedy jest to tylko czasowa separacja (np. w przypadku alergii na białka mleka, z której dzieci z czasem mogą wyrosnąć). [6,8]

Jeśli musisz stosować jakiś wykluczenia w swojej diecie, moje małpie pudełka będą dla Ciebie idealne! Moi małpi kucharze dobrze wiedzą, czym się różni papu bez laktozy od papu bez nabiału. Zamów i spróbuj jakie to pyszne!
Małpa mówiZamawiam!

Alergia na białka mleka krowiego 

Mleko krowie zawiera około trzydziestu różnych białek. [14] Jednak właściwości uczulające posiada tylko kilka z nich: 

  • kazeina (stanowi większość białek mleka, nawet do 80%)
  • białka serwatkowe: 
    • beta-laktoglobulina - zdecydowanie najczęstsza przyczyna alergii, 
    • alfa-laktoalbumina, 
    • albumina wołowa, 
    • immunoglobuliny. [2,3,15]

Co ważne, pasteryzacja mleka nie zmniejsza jego właściwości uczulających. [2] Natomiast sterylizacja niweluje alergizujące właściwości białek serwatkowych, ale kazeiny jedynie zmniejsza. [3] 

Małpki mleka krowiego pić nie mogą, więc ja takiego nie ruszam. Nawet tego o bananowym smaku!
Małpa mówiJa też nie!

Dieta bezmleczna

Dieta bezmleczna polega na eliminacji z jadłospisu wszystkich produktów, które zawierają białka mleka. Panuje błędne przekonanie, że w przypadku alergii na białka mleka krowiego można stosować mleko kozie lub owcze. Niestety, wymienione zamienniki również mogą powodować objawy uczulenia, ponieważ zawierają białka bardzo podobne w budowie. Dlatego też na diecie bezmlecznej należy wykluczyć z każde mleko, a także wszystkie jego przetwory: 

  • mleko krowie, kozie, owcze,
  • mleko bezlaktozowe,
  • mleko skondensowane, w proszku,
  • mleko smakowe,
  • mleko acidofilne,
  • serwatka,
  • jogurty, kefiry, maślanki, 
  • śmietany i śmietanki,
  • sery twarogowe,
  • serki homogenizowane,
  • serki kanapkowe,
  • serek wiejski, 
  • ser feta, 
  • ser mozzarella,
  • sery podpuszczkowe (żółte),
  • sery pleśniowe,
  • sery topione,
  • ser mascarpone,
  • lody mleczne,
  • bita śmietana,
  • cukierki mleczne (np. krówki),
  • mleczna czekolada,
  • budynie na mleku,
  • kremy na bazie mleka czy śmietanki,
  • masło. [2,3,12]

Stosując dietę bezmleczną, powinniśmy być czujni. Zdarza się, że mleko w składzie produktu występuje pod pseudonimem. Ma ich nawet kilka:

  • podpuszczka,
  • laktoza,
  • kazeina,
  • laktoalbumina,
  • serwatka,
  • aromatyzowany karmel,
  • aromaty białek,
  • aromaty naturalne,
  • sztuczny aromat masła.
Czujna Ola zwróciła uwagę na wszystkie niuanse. Unikanie mleka wcale nie jest takie łatwe! Moi kucharze, którzy gotują dania bezmleczne to są jednak nieźli spryciarze.
Małpa mówiNo to chcę!

Źródła wapnia na diecie bezmlecznej

Dieta bezmleczna eliminuje z jadłospisu sporą grupę produktów, a konsekwencją tego jest ryzyko wystąpienia niedoborów pokarmowych. Nabiał charakteryzuje się dużą gęstością odżywczą (to znaczy że dostarcza dużą pulę mikroelementów w stosunku do dostarczanych kalorii), a składniki w nim zawarte są dobrze przyswajane przez organizm. Dotyczy to zwłaszcza wapnia, bowiem mleko i produkty mleczne stanowią jego źródło o najwyższym stopniu przyswajalności. W typowej diecie, produkty mleczne pokrywają nawet 80% dziennego zapotrzebowania na wapń. Szczególnie bogatym jego źródłem są sery żółte - już 5 plasterków pokrywa całe dzienne zapotrzebowanie na ten pierwiastek. [16] 

Jednak z odrobiną wiedzy i kreatywności można pokryć zapotrzebowanie na wapń, nie spożywając wcale produktów mlecznych. Może to być szczególnie istotne dla osób będących na diecie wegańskiej. Więcej o tym w artykule Dieta wegańska. Wśród produktów nienabiałowych jest mnóstwo dobrych źródeł wapnia. Należą do nich przede wszystkim: 

  • warzywa kapustne (kapusta, brukselka, jarmuż, brokuły), 
  • nasiona roślin strączkowych (fasola, groch, soczewica, ciecierzyca, soja), 
  • ryby morskie drobnoościste spożywane wraz ze szkieletem (szprotka, sardynka), 
  • orzechy (szczególnie migdały i laskowe),
  • nasiona (zwłaszcza maku i sezamu),
  • suszone figi i morele,
  • amarantus, komosa ryżowa (quinoa),
  • tofu,
  • wody wysokozmineralizowane (o zawartości minerałów co najmniej 1000 mg w litrze), [1]
  • napoje roślinne (sojowe, migdałowe, kokosowe - większość spośród tych produktów jest fortyfikowana taką samą ilością wapnia, jaka znajduje się w krowim odpowiedniku). [17]

Warto zwrócić uwagę, że szereg czynników może utrudniać wchłanianie wapnia. Są to m.in.: alkohol, kawa, herbata i napoje gazowane. Skoro stosując dietę bezmleczną, jesteśmy narażeni na niedobory tego pierwiastka, zadbajmy o dobre jego przyswajanie - nie popijajmy posiłków wymienionymi napojami. [5]

Inne produkty, których warto unikać w połączeniu ze źródłami wapnia to szpinak, szczaw i rabarbar. Zawierają one kwas szczawiowy, który w przewodzie pokarmowym może wiązać się z wapniem i uniemożliwiać jego wchłanianie. [1,7]

Wapń w roślinach - ale wymałpiście!
Małpa mówiDajcie mi też!

Jak uzupełnić pozostałe niedobory na diecie bezmlecznej?

Poza dostarczaniem sporej ilości wapnia, produkty mleczne są też dobrym źródłem białka oraz kilku witamin i fosforu. Wykluczając nabiał z diety, musimy zapewnić podaż innych produktów, które uzupełnią ich potencjalne niedobory:

  • białko - jego spore ilości znajdują się w mięsie, rybach, jajach i nasionach roślin strączkowych,
  • witamina A - dostarczą jej jaja, wątróbka, tłuste ryby i masło,
  • witamina B2 -  jej źródłem będą mięso, pełnoziarniste produkty zbożowe, nasiona roślin strączkowych, ryby, jaja, migdały oraz sezam,
  • witamina B5 - zawarta jest w mięsie, jajach, pełnoziarnistych zbożach, drożdżach i otrębach, 
  • witamina B12 - dostarczymy jej jedynie w produktach zwierzęcych - mięsie, rybach i jajach,
  • witaminy D - jej źródłem są jaja, ryby oraz grzyby,
  • fosfor - zawarty jest w wielu produktach, m.in. fasoli, migdałach, słoneczniku, kaszy gryczanej i płatkach owsianych. [7,12,18]
Nie ma takiego problemu, na które małpa nie znalazłaby rozwiązania. Musisz jeść dietę bezmleczną? Nie ma problemu, uzupełnię Twoje małpie pudełka o wszystkie niezbędne składniki. Dla zdrowych Zjadaczy zrobię wszystko!
Małpa mówiBiorę to!

Nietolerancja laktozy

Laktoza (nazywana cukrem mlecznym) jest dwucukrem występującym w mleku ssaków. [8,10] Charakteryzuje się mniej słodkim smakiem niż sacharoza (cukier stołowy), co korzystnie wpływa na rozwój zmysłu smaku u noworodka. Ma również niższy indeks glikemiczny (40 w porównaniu ze 100 glukozy), co oznacza, że nie będzie tak znacząco podnosić poziomu glukozy we krwi. Więcej informacji na temat indeksu glikemicznego przeczytasz w artykule Cukrzyca ciążowa. [1,19]

W prawidłowo funkcjonującym organizmie, w jelicie cienkim jest produkowana laktaza. Należy ona do enzymów trawiennych i ma tylko jedno zadanie -  rozłożenie laktozy na cukry proste - glukozę i galaktozę, które następnie zostają wchłonięte do krwi. [5,20,21]

W przypadku niedoboru enzymu laktazy, laktoza pozostaje niestrawiona i nie może być wchłonięta. Przechodzi do jelita grubego gdzie zachodzi jej fermentacja przez florę bakteryjną. Wydzielane zostają gazy - m.in. dwutlenku węgla i wodór. Zwiększa się również osmotyczność treści jelitowej (czyli stężenie składników), co powoduje napływ wody do światła jelita. Daje to typowe objawy nietolerancji - bóle brzucha, uczucie przelewania, wzdęcia i biegunkę. [1,5,20]

Nietolerancja laktozy może wynikać z następujących zaburzeń:

  1. Niedobór laktazy - szacuje się, że występuje u około 70% dorosłej populacji [6], a wśród Polaków - u około 37% dorosłych [1]. Przyczyną jest zmniejszanie się produkcji laktazy wraz z wiekiem, co wynika z wyciszania aktywności genu, który za to odpowiada. Dochodzi do tego u dziecka po zakończeniu okresu karmienia piersią. [5,20]  

Niedobór laktazy może być wrodzony lub nabyty (wtórny). Ten pierwszy najczęściej występuje wśród mieszkańców południowo-wschodniej Azji - aż u 90% populacji. Wśród Europejczyków znacznie rzadziej - średnio u co dziesiątego. [16] 

Wtórny niedobór laktazy wynika m.in. z przebytej chemioterapii lub przez zmniejszenie obszaru wchłaniania w jelicie cienkim (przy celiakii, po ostrych biegunkach, po stosowaniu antybiotyków, w przebiegu stanów zapalnych jelit). W takim wypadku stopniowe eksponowanie organizmu na niewielkie ilości laktozy i regeneracja kosmków jelitowych może przywrócić jej prawidłową tolerancję, bowiem enzym laktaza z powrotem zacznie być produkowany. [1,16,20] Nietolerancję laktozy można także nabyć w przypadku wieloletniego unikania produktów nabiałowych. “Nieużywany narząd zanika” - tak samo brak pobudzania organizmu do produkcji laktazy powoduje zmniejszenie jej aktywności. [19] 

  1. Alaktazja - jest to całkowity brak enzymu laktazy uwarunkowany genetycznie. Ujawnia się już u noworodków, takie dzieci nie mogą być karmione piersią, ponieważ natychmiast reagują silną biegunką. Przy zaistnieniu takiej sytuacji konieczna jest odpowiednia diagnostyka. Najbardziej wiarygodne będą testy genetyczne. [1]

Zespół złego wchłaniania laktozy - upośledzenie jej wchłaniania w jelicie cienkim. Może nie dawać objawów, w takim wypadku stosowanie diety bezlaktozowej nie będzie konieczne. Zdiagnozować go można opisaną wcześniej krzywą glukozową po obciążeniu laktozą. [5,20]

Czyli laktoza to cukier?! Wow, nie wiedziałem!
Małpa mówiJeeeeeeść!

Dieta bezlaktozowa 

O ile przy alergii na białka mleka należy wykluczyć nabiał w każdej postaci, o tyle w nietolerancji laktozy nie ma takiej konieczności. Pośród produktów mlecznych znajduje się spora grupa takich, które będą bezpieczne na diecie bezlaktozowej.  

Bardzo małą ilość laktozy zawierają sery podpuszczkowe (żółte), sery pleśniowe i masło. Więcej natomiast będą dostarczać twarogi, serek wiejski, mozzarella i feta, jednak często również te sery są dobrze tolerowane przez osoby na diecie bezlaktozowej. [16,20]

Nietypową grupę stanowią fermentowane napoje mleczne, takie jak kefir, maślanka, jogurt i mleko acidofilne. Zawierają sporo laktozy, jednak jest ona w większej części odfermentowana przez bakterie fermentacji mlekowej. Można powiedzieć, że wyręczają nas one w procesie trawienia laktozy. Dlatego też takie produkty będą dobrze tolerowane. Dodatkowo są bardzo korzystne dla zdrowia. Zawierają szczepy probiotycznych bakterii, które zasiedlają jelito grube i pozytywnie wpływają na jego funkcjonowanie. Częste spożywanie fermentowanych produktów mlecznych może również poprawiać tolerancję laktozy. [16,19,20]

Do produktów o dużej zawartości laktozy należy przede wszystkim mleko w każdej postaci. Zarówno pełne jak i odtłuszczone, skondensowane, w proszku, kozie czy owcze - wszystkie one będą powodować występowanie dolegliwości u osób nietolerujących laktozy. Również przetwory produkowane z mleka, a więc śmietana, śmietanka i lody mleczne będą zawierać znaczne ilości laktozy. [16,19,20]

Na rynku dostępne są obecnie bezlaktozowe zamienniki produktów nabiałowych - mleko, serki wiejskie, twarogi, jogurty. Zawarta w nich laktoza jest rozkładana w procesie technologicznym do glukozy i galaktozy. W takiej postaci może być wchłonięta w jelicie cienkim i nie powoduje dolegliwości. Co ciekawe, mleko z rozłożoną formą laktozy nabiera innych walorów smakowych. Glukoza jest znacznie słodsza w odczuciu niż laktoza, a co za tym idzie - mleko bezlaktozowe również. Często wykorzystuję ten fakt w pracy z pacjentami, którzy nie wyobrażają sobie kawy bez cukru. Zachęcam ich do spróbowania kawy z mlekiem bez laktozy, niezależnie od tego, czy ją tolerują czy nie. Dzięki temu dostają słodką kawę, bez użycia cukru. [19]

Produkty mleczne są najbardziej powszechnym źródłem laktozy, ale nie jedynym. Dodawana jest ona do wielu produktów, w celu celu poprawy ich konsystencji, smaku czy zapachu. Dlatego też warto czytać etykiety.

Potencjalne źródła laktozy to:

  • chleb i produkty piekarskie,
  • zbożowe produkty śniadaniowe,
  • mielonki mięsne,
  • słodycze,
  • zupy w proszku,
  • sosy sałatkowe. [1]

W porównaniu z dietą bezmleczną, ograniczenie produktów na diecie bezlaktozowej jest niewielkie. W związku z tym, również ryzyko niedoborów pokarmowych jest znikome. Jeśli tylko przestrzegamy podstawowych zasad zdrowego żywienia (opisanych w artykule na temat diety podstawowej), dbamy o różnorodność diety i korzystamy z sezonowych produktów - nie grożą nam deficyty składników odżywczych.

Dieta bezlaktozowa - produkty dozwolone i zakazane
Ale z tej laktozy cwany czort! Aż w tylu produktach może się ukryć. Mój dietetyk codziennie pilnuje, by kucharze zwracali na to uwagę na kuchni. Jak zamówisz dietę bezlaktozową, możesz mieć pewność, że w pudełkach laktozy brak!
Małpa mówiPoproszę więc!

Podsumowanie

Zarówno dieta bezmleczna jak i bezlaktozowa należą do diet eliminacyjnych. Pierwsza wyklucza z jadłospisu dużą grupę produktów, druga - niewielką. O ile w przypadku eliminacji laktozy zbilansowanie diety nie stanowi większego wyzwania, o tyle przy całkowitym wykluczeniu nabiału pojawia się ryzyko niedoborów pokarmowych. Elementem diety, na który należy zwrócić szczególną uwagę w tym przypadku jest wapń. Warto przypilnować dwóch rzeczy:

  1. Zadbać o jego dobre źródła - m.in. warzywa kapustne, orzechy i nasiona, ryby, wzbogacane mleka, tofu, wody mineralne.
  2. Uważać na składniki ograniczające jego przyswajanie - alkohol, kawę, herbatę, napoje gazowane.

Stosując dietę bezmleczną i bezlaktozową, powinniśmy pamiętać o tym, że białka mleka i laktoza mogą występować również w innych produktach niż mleczne. Dlatego też czytajmy etykiety, zawsze!

Moje bezmleczne i bezlaktozowe przepisy są naprawdę wymałpiście smaczne. Spróbuj i daj znać, jak Tobie smakują!
Małpa mówiOk, próbuję!

Piśmiennictwo

  1. Zatwarnicki P.: Nietolerancja laktozy - przyczyny, objawy, diagnostyka. Piel. Zdr. Publ. 2014, 4, 3, 273–276
  2. Małczyńska T.: Uczulenie na mleko krowie. Alergia Współczesna. XII 1999, 3 (03), 9-12
  3. Dadas-Stasiak E., Kalicki B., Jung A.: Najczęściej występujące przyczyny i rodzaje alergii u dzieci w świetle aktualnej epidemiologii. Pediatr Med Rodz 2010, 6 (2), 92-99
  4. https://www.forummleczarskie.pl/RAPORTY/495/2/produkty-bezlaktozowe/
  5. Podstawy dietetyki. Pod red. Bujko J. Wydawnictwo SGGW, Warszawa 2008
  6. Jarosz M., Traczyk I.: Alergie pokarmowe. W: Jarosz M: Praktyczny Podręcznik Dietetyki. Instytut Żywności i Żywienia, 2011, 223-232
  7. Walczak M., Grzelak T., Kramkowska M. i wsp.: Ocena sposobu żywienia i stanu odżywienia dzieci z alergią na białka mleka krowiego - badania pilotażowe. Nowiny Lekarskie 2013, 82, 2, 124–129
  8. Michalczuk M., Sybilski A.: Nietolerancje pokarmowe. Pediatr Med Rodz 2010, 6 (3), 189-193
  9. Czernecki T., Tarnogórski Z.: Alergeny i alergie pokarmowe. Żywność, 2002, 1(30), 19-33
  10. Pałgan K., Bartuzi Z.: Czynniki genetyczne i środowiskowe w rozwoju alergii na pokarmy. Postepy Hig Med Dosw, 2012; 66, 385-391
  11. Protasiewicz M., Iwaniak A.: Alergie pokarmowe i alergeny żywności. Bromatol Chem Toksykol, XLVII, 2014, 2, 237 – 242
  12. Kaczmarski M., Maciorkowska E., Jastrzębska J.: Alergia i nietolerancja pokarmowa u dzieci. Rola diety eliminacyjnej. Alergia Astma Immunologia, 1996, 1, 7-11
  13. Małgorzewicz S., Wasilewska E.: Diagnostyka niepożądanych reakcji na pokarm. Forum Zaburzeń Metabolicznych 2016, 7, 2, 62–68
  14. Rychlik U., Marszałek A.: Nietolerancja laktozy - współczesny stan wiedzy. Journal of Laboratory Diagnostics, 2013, 49, 1, 71-73
  15. Kurek M.: Alergia i pseudoalergia pokarmowa u młodzieży i osób dorosłych. Alergia Astma Immunologia, 1998, 3(2), 66-75
  16. Żywienie człowieka zdrowego i chorego. t.2. Pod red. Gawęcki J., Grzymisławski M. Wydawnictwo naukowe PWN, Warszawa 2010
  17. Hozyasz K., Słowik M.: Mleka inne niż ogólnodostępne krowie - argumenty za i przeciw. Prz Gastroenterol 2013; 8 (2): 98–107
  18. Grober U.: Micronutrients. Metabolic Tuning - Prevention - Therapy. MedPharm 2009
  19. Pachocka L.: Nomenklatura diet. W: Jarosz M: Praktyczny Podręcznik Dietetyki. Instytut Żywności i Żywienia, 2011, 160-167
  20. Mądry E., Krasińska B., Walkowiak J. i wsp.: Hipolaktazja, zespół złego wchłaniania laktozy, nietolerancja laktozy. Family Medicine & Primary Care Review 2011, 13, 2, 334–336
 Aleksandra Pichur
Dietetyk

Aleksandra Pichur

Dietetyk kliniczny, absolwentka Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Laureatka nagrody Rektora za Dyplom Roku oraz wicemistrzyni ogólnopolskiego Turnieju Wiedzy Dietetycznej NUTRIADA. Obecnie pracuje w kilku gabinetach we Wrocławiu, prowadzi również pacjentów on-line. Znaleźć ją można na stronach: www.znanylekarz.pl/aleksandra-pichur/dietetyk/wroclaw oraz www.facebook.com/DietetykAleksandraPichur W swojej praktyce zajmuje się terapią otyłości, insulinooporności i cukrzycy, a także wspomaganiem dietą terapii innych chorób. W pracy z pacjentem bierze pod uwagę nie tylko jego stan zdrowia, ale też tryb życia i preferencje kulinarne. W końcu dieta może być skuteczna tylko wtedy, kiedy smakuje!